أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )
216
الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )
« هل » است كه به اندازهء يك سوزن وزن [ اسارون بگيرند ] . ( 1 ) . يونانى ، ديوسكوريد ، I ، 7 ؛ Asarum europaeum L . ؛ ابو منصور ، 17 ؛ ابن سينا ، 8 ؛ غافقى ، 1 ؛ ميمون ، 21 ؛ عيسى ، 15 23 . ( 2 ) . قس . اننكوف ، 51 . ( 3 ) . نسخهء الف : ناردين دبرا ، نسخهء پ : ناردينا دبرا ، I , Low ، 223 . ( 4 ) . يعنى ديوسكوريد نيز آن را « نردم وحشى » ناميده است . ( 5 ) . قسوس - آوانويسى واژههاى « درخت لادن » و « لبلاب » . نك . شمارهء 840 . در برخى از منابع واژهء نخست را قستوس مىنويسند ؛ نك . ديوسكوريد ، I ، 104 ؛ ابن سينا ، 631 ؛ ابن بيطار ، تفسير ( 6 ب ) . بيرونى در شمارهء 1105 آوانويسى دقيقتر : قسثوس را به دست مىدهد . ( 6 ) . كوعاء البنج ، نك . شمارهء 180 . ( 7 ) * . كازرونى ( 45 ب - 46 الف ) اين قطعه را با كاهشهايى و اشاره به صورت « و قال فى الصيدلة » آورده است . ( 8 ) . نسخهء الف : كانه يذهب فى الاصول الى القضبان ، نسخهء فارسى : چنان نمايد كه بيخ او را با شاخهاء او به هم بياميزند . ( 9 ) . نسخههاى الف ، ب ، پ : حرارة ، بايد خواند حراوة . ( 10 ) . نسخهء الف : بنتىتكر ، نسخهء فارسى : بنديتكر ، Platts ، 273 : پندىتگر - A species of the Tabernoemontana coronaria . ( 11 ) . سرياسرا - نوشيدنى مستىآور كه از برنج تهيه مىشود ، II , Vullers ، 256 ؛ Platts ، 650 . ( 12 ) . نبيذ - شراب يا بهطور كلى نوشيدنى مستىآور كه از خرما ، كشمش ، عسل و همچنين از غلات گوناگون تهيه مىشود . بيرونى نبيذ از خرما را در شمارهء 414 ، از ارزن - مزر - و جو - جعة - را در شمارهء 453 ذكر مىكند . نيز قس . Lane ، 2711 و 2757 . ( 13 ) . ارض الترك ، نسخهء فارسى : زمين چين . ( 14 ) * . در Picture ، 109 درج شده است . ( 15 ) . قردمانا نك . شمارهء 823 . 40 . اسطوخودوس 1 اين [ نام ] از ستوخس 2 رومى گرفته شده است . الفزارى مىگويد : به سندى دهار 3 [ ناميده مىشود ] .